Action zitbal voor op kantoor: Is het ergonomisch verantwoord?
Stel je voor: je zit al uren achter je bureau. Je rug voelt stram, je schouders zitten vast en je bent eigenlijk wel toe aan een oefeningetje tussendoor.
De Action folder ligt op tafel en je ziet een zitbal voor een paar euro.
Lekker goedkoop, maar is dat wel verstandig? Is zo’n betaalbare bal eigenlijk wel goed voor je? In dit blog duiken we in de wereld van de Action zitbal. We bekijken of het echt ergonomisch verantwoord is en wat het voor je kan doen, vooral als je al bekend bent met producten voor thuisrevalidatie.
Wat is een zitbal eigenlijk?
Een zitbal, ook wel bekend als een fitnessbal of gymnastiekbal, is een grote, opblaasbare bal. Je kent ze wel van de sportschool of van fysiotherapie-oefeningen. Ze zijn er in allerlei maten, van 45 cm tot wel 75 cm doorsnee.
Het idee is simpel: door op de bal te zitten, maak je je zithouding actief.
Je spieren moeten continu een klein beetje werken om je evenwicht te bewaren. Dit heet actief zitten.
De bal is gemaakt van stevig, meestal antikneukbaar PVC. Je kunt hem harder of zachter oppompen. Door de ronde vorm kun je niet lui achteroverleunen.
Je wordt als het ware gedwongen om je core-spieren (je buik- en rugspieren) licht aan te spannen.
Dit helpt om automatisch rechtop te gaan zitten. Het is een simpele tool met een groot effect op je lichaamshouding.
Waarom zou je voor een Action zitbal kiezen?
De grootste reden voor veel mensen is de prijs. Bij de Action betaal je vaak maar tussen de €4 en €8 voor een zitbal.
Dat is een stuk minder dan de €30 tot €60 die je soms betaalt bij een sportwinkel of fysiotherapie-speciaalzaak.
Het is een lage drempel om te proberen of actief zitten iets voor jou is. Mocht het niet bevallen, dan heb je niet veel geld verspild. Een andere reden is de beschikbaarheid.
Je kunt ze zo meenemen uit de winkel. Ze zijn licht en makkelijk op te bergen.
Ideaal voor een snelle test. De Action heeft vaak verschillende kleuren en soms zelfs uitvoeringen met handige extraatjes, zoals kleine handvatten of een anti-burst systeem. Dit betekent dat de bal langzaam leegloopt als hij lek geprikt wordt, wat veiliger is.
Is het echt ergonomisch verantwoord?
Hier wordt het interessant. Net als bij de vraag of verschillende kleuren sporttape anders werken, is de vraag hier niet of de bal van de Action goed is, maar of de bal überhaupt goed is voor langdurig zitten.
Een zitbal kan een goede aanvulling zijn, maar het is geen wondermiddel.
Het belangrijkste is variatie. De hele dag op een bal zitten kan je bekken en onderrug juist overbelasten. Je spieren raken vermoeid en je gaat weer verkeerd zitten, maar nu met meer spierspanning.
Een goed ergonomisch concept draait om afwisselen. Gebruik de bal voor blokken van 20 tot 30 minuten. Wissel dit af met een goede bureaustoel met lendensteun. De kwaliteit van de Action bal is voor intensief, dagelijks kantoorgebruik soms wat minder.
De bal als revalidatie tool
De materialen zijn vaak net iets minder dik en de naden kunnen sneller slijten.
Ze zijn perfect voor oefeningen en kortere zitsessies, maar misschien niet je enige stoel voor een 8-urige werkdag. Denk aan de niche van thuisrevalidatie.
Hier komt de bal echt tot zijn recht. Je kunt de bal gebruiken voor simpele oefeningen die je thuis doet. Bijvoorbeeld zachte TENS of EMS massage-apparaten gebruiken terwijl je op de bal zit om je bilspieren te ontspannen.
De bal helpt om je houding te openen. Dit is een veel beter gebruik van de bal dan hem als vervanger voor je bureaustoel te zien.
Voor mensen die net een operatie hebben gehad of last hebben van RSI-klachten, kan de bal een hulpmiddel zijn. Fysiotherapeuten gebruiken ze voor stabiliteitsoefeningen. De Action bal is hier perfect voor.
Je kunt er ook oefeningen mee doen die helpen bij het herstel van je rugspieren. Denk aan het draaien van je heupen of het maken van kleine cirkels met je billen op de bal. Dit activeert de spieren zonder zwaar belastende bewegingen.
Welke varianten vind je bij de Action?
De Action heeft meestal een standaard assortiment. Naast de Action weerstandsbanden voor krachttraining verkopen ze de klassieke fitnessbal van 55 cm of 65 cm.
Deze maten zijn het meest geschikt voor de meeste volwassenen van gemiddelde lengte. De 55 cm is voor mensen tot ongeveer 1.65m, de 65 cm voor mensen tot 1.85m. Daarnaast zie je vaak een maat 75 cm voor de langere mensen.
De prijs ligt voor alle maten vaak rond de €5 tot €7.
Soms heeft de Action een "Stability Ball" of een versie met een anti-slip laag. Deze voelt iets stroever aan en is minder glibberig op een gladde vloer. Ze hebben ook vaak sets van 2 of 3 ballen in verschillende maten, ideaal voor een heel gezin of voor verschillende oefeningen. Let op: de kwaliteit van het ventiel kan wisselen.
Sommige ballen zijn lastiger op te pompen dan andere. Een goed fietspompje is vaak handiger dan de meegeleverde handpomp.
Goed om te weten: De Action verkoopt ook vaak kleine balansschijven of 'wobble boards'. Dit is een ander product, maar werkt op hetzelfde idee van actief zitten. Het is een platte schijf die je op je stoel legt. Dit is een goed alternatief als je een bal te groot vindt.
Praktische tips voor je Action zitbal
Als je de bal koopt, pomp hem dan niet in één keer helemaal hard. Laat hem een dagje staan.
PVC rekt nog wat uit. De ideale hardheid is als je niet wegzakt, maar ook niet als een harde biljartbal aanvoelt. Je knieën moeten een hoek van ongeveer 90 graden maken als je voeten plat op de grond staan.
Zit je te hoog, dan pom je hem te hard op. Zit je te laag, dan is er nog lucht nodig; controleer ondertussen je waarden met een betaalbare vinger-pulsoximeter voor een compleet beeld.
Gebruik de bal nooit als enige zitmeubel. Zet hem naast je bureaustoel. Ga er 20 minuten op zitten, pak daarna je TENS-apparaat voor een massage van je schouders en wissel weer af met je stoel.
Zo blijft het leuk en effectief. Leg de bal op een plek waar je hem ziet, anders vergeet je hem te gebruiken.
En tot slot: als je hem niet gebruikt, laat hem dan niet leeglopen.
Een opgeblazen bal kan wat lucht verliezen, maar een lege bal verdwijnt in een la en wordt nooit meer gebruikt.