Kruidvat steunkousen: Hoeveel druk geven deze compressiekousen?

Lisa Smits

Fysiotherapeut & Thuis Revalidatie Specialist

Je staat in de Kruidvat, je hebt last van je benen en je ziet een doosje steunkousen liggen. Vijf euro, zestig.

Ze zien er best okay uit. Maar wat betekent dat labeltje met '15-20 mmHg' eigenlijk? Hoeveel druk geven die dingen nou echt en is dat wel genoeg voor jou?

Je bent niet de enige die met deze vraag rondloopt. Steunkousen zijn niet zomaar sokken; ze zijn een medisch hulpmiddel.

De druk die ze uitoefenen bepaalt of ze helpen of juist knellen.

We gaan dit samen uitzoeken, stap voor stap. Je leert hoe je de druk meet, welke maat je nodig hebt en hoe je ze het beste draagt voor een optimaal herstel.

Wat je nodig hebt voordat je begint

Voordat je een doosje openscheurt, zorg je dat je de juiste spullen bij de hand hebt.

• Een meetlint: een flexibel kleermakerslint, geen harde bouwmaat.
• Een stoel: je moet zittend meten voor de meest nauwkeurige cijfers.
• De verpakking van de steunkousen: het label vertelt je de exacte drukwaarde in mmHg.
• Een pen en papier: schrijf de maten op, je vergeet het zo.
• Een kalender: je moet weten hoe lang je ze moet dragen.

Het gaat hier om precisie, niet om een gokje. Een verkeerde maat of een verkeerde druk kan je herstel tegenwerken. De Kruidvat-steunkousen zijn vaak verkrijgbaar in de schappen bij de EHBO-afdeling of bij de huidverzorging. Ze kosten meestal tussen de €5,99 en €9,99 per paar.

Ze zijn vaak gemaakt van een mix van nylon en elastaan. Je vindt er maatvoeringen van S tijl XXL, gebaseerd op beenomvang, niet op schoenmaat.

Stap 1: Bepaal de juiste maat voor de juiste druk

De druk van een steunkous is alleen effectief als de pasvorm perfect is.

Een te kleine kous geeft te veel druk en knelt; een te grote kous schuift af en geeft geen druk. We meten de omtrek van je been op drie punten. Doe dit ’s ochtends, voordat je benen opzwellen. De Kruidvat-steunkousen hebben een maattabel op de verpakking.

1. Meet je enkel (punt A): Ga zitten met je been gestrekt. Leg het meetlint net boven je enkelbot, op het smalste punt. Noteer de omtrek in centimeters. Bijvoorbeeld: 22 cm.
2. Meet je kuit (punt B): Ga staan met je volle gewicht op beide benen. Leg het meetlint op het breedste deel van je kuit. Noteer de omtrek. Bijvoorbeeld: 36 cm.
3. Meet je dij (punt C): Ga weer zitten. Leg het meetlint 15 centimeter boven je knieschijf. Noteer de omtrek. Bijvoorbeeld: 48 cm.

Pak je doosje erbij en leg je cijfers naast die tabel. Is je enkel 22 cm?

Dan past maat M vaak goed bij een kuitomtrek tot 38 cm.

Als je kuit 36 cm is, zit je dus goed in maat M. Een veelgemaakte fout is het meten staand zonder ondersteuning; dat geeft een te grote maat en dus te weinig druk. Een andere fout is het vergeten van de dijmeting, waardoor de boord van de kous te strak gaat zitten en afknelt.

Stap 2: Ken de drukwaarden en wat ze betekenen

De druk van een steunkous wordt gemeten in millimeter kwikdruk (mmHg). Hoe hoger het getal, hoe meer druk.

Kruidvat-steunkousen hebben meestal een compressieklasse van 15-20 mmHg of 20-30 mmHg. Dit is lichte tot matige druk.

Je moet weten wat je nodig hebt voor je herstel. Een druk van 15-20 mmHg is ideaal voor beginnende klachten. Denk aan vermoeide benen na een lange dag staan, lichte zwellingen of preventief gebruik bij een zittend beroep. Het is de klassieke "reissok" druk.

Voor een thuissituatie na een operatie is dit vaak te licht. Terwijl je voor koortsmeting een nauwkeurige infraroodthermometer gebruikt, is een druk van 20-30 mmHg geschikter voor actieve revalidatie, zoals na een knieoperatie of bij spataderen.

Deze kousen zijn geen medicijn tegen diepe veneuze trombose (DVT), maar een ondersteuning voor je veneuze systeem. Raadpleeg een arts voor zware klachten.

De druk neemt af van de enkel naar de knie en dij toe. Dit heet een aflopende drukcurve. Dat zorgt voor een betere afvoer van vocht en afvalstoffen.

Veelgemaakte fout: kiezen voor de hoogste druk zonder advies. Te veel druk kan de bloedstroom juist belemmeren. Een andere fout is het dragen van de kousen zonder dat je de drukwaarde kent; je weet dan niet of je de juiste steun krijgt.

Stap 3: De kousen aantrekken voor optimaal effect

Het aantrekken van steunkousen vereist techniek. Ze zijn gemaakt om strak te zitten, maar ze moeten comfortabel zitten.

Trek ze aan voordat je benen opzwellen, meestal direct na het opstaan. De kous moet aansluiten van je tenen tot net onder de knie (of tot de lies bij een dijhoog model). De druk moet voelbaar zijn, maar niet pijnlijk.

1. Vouw de kous om: Vouw de kous tot halverwege de voet, zodat de hiel vrijkomt.
2. Schuif de voet erin: Schuif je voet in de kous tot je hiel op de juiste plek zit. Gebruik eventueel een speciale aantrekhulp (verkrijgbaar bij Kruidvat voor ongeveer €3,99) als je minder kracht hebt.
3. Trek de kous omhoog: Trek de kous langzaam omhoog over je been. Gebruik je handpalmen om de stof gelijkmatig te verdelen. Zorg dat er geen plooien ontstaan, want die kunnen drukpunten veroorzaken.
4. Controleer de naden: Zorg dat de naden bij de tenen en hiel recht zitten. Een verkeerde naad kan irritatie geven.

Een veelgemaakte fout is het te strak aantrekken van de boord, waardoor deze insnijdt.

Een andere fout is het dragen van de kousen op een verkeerde tijd; als je benen al opgezwollen zijn, is het moeilijker om ze aan te trekken.

Stap 4: Draagduur en onderhoud voor langdurige werking

De druk van de steunkousen neemt na verloop van tijd af door slijtage. Je moet ze regelmatig vervangen en goed onderhouden om de werking te behouden.

• Draagduur: Draag de kousen overdag, van 's ochtends vroeg tot 's avonds. Doe ze uit voordat je gaat slapen, tenzij je arts anders adviseert. Gebruik ze bijvoorbeeld tijdens het wandelen of fietsen voor extra steun.
• Wassen: Was ze na 2-3 draagdagen op 30 graden in een waszakje. Geen wasverzachter, dat vernietigt de elasticiteit. Handwas is nog beter.
• Drogen: Laat ze aan de lucht drogen, nooit op de verwarming of in de wasdroger. De hitte vernietigt de compressie.

Veelgemaakte fout: de kousen te lang dragen zonder te wassen. Zweet en vuil verstoppen de vezels en verminderen de druk.

Een andere fout: ze in de wasmachine gooien zonder bescherming, waardoor ze snel slijten. Verwacht dat een paar Kruidvat-steunkousen ongeveer 3 tot 6 maanden meegaat bij dagelijks gebruik.

Stap 5: Verificatie-checklist

Om zeker te weten dat je de juiste druk en pasvorm hebt, loop je deze checklist na. Net als bij het kiezen van de juiste kleur sporttape voor je blessure, voorkomt dit teleurstellingen en zorgt het voor een optimaal herstel.

• Heb je de enkel-, kuit- en dijomtrek gemeten en vergeleken met de maattabel?
• Zit de drukwaarde (15-20 of 20-30 mmHg) in de juiste range voor je klachten?
• Zijn er geen plooien of knikken zichtbaar na het aantrekken?
• Voelt de kous stevig aan maar knelt hij niet? Je moet nog één vinger onder de boord kunnen schuiven.
• Is de kous gedragen tijdens de juiste uren (overdag, actief) en niet tijdens het slapen?
• Is de kous gewassen volgens de instructies en aan de lucht gedroogd?