Verschil tussen IR-A en IR-C straling bij infraroodtherapie
Je staat voor je infraroodlamp en vraagt je af welke warmte je nu eigenlijk krijgt.
Voelt het oppervlakkig of gaat het diep? Het antwoord zit in de golflengte. Infraroodstraling is niet één ding, het is een spectrum. Je hebt IR-A, IR-B en IR-C.
De meeste thuisapparaten mengen ze, maar de verhouding bepaalt wat je voelt en wat het doet. In de praktijk van fysiotherapie en thuisrevalidatie maakt dat een groot verschil. Je wilt precies weten wat je koopt, zodat je spieren warmt zonder je huid te oversturen.
Wat zijn IR-A en IR-C eigenlijk?
IR-A heeft een golflengte van ongeveer 700 tot 1400 nanometer. Die straling dringt diep door in je weefsel, tot in de spierlaag en soms dieper.
Je voelt minder hitte op de huid, maar je lichaam warmt van binnenuit op. Dat is fijn bij stijve gewrichten, chronische spierpijn of na een training waar je echt herstel nodig hebt. IR-C zit tussen 1400 en 10.000 nanometer. Die straling blijft meer aan de oppervlakte.
Je huid voelt snel warm en rood aan, maar de warmte zakt minder diep. Handig voor pijnlijke plekken dicht bij de huid, oppervlakkige spierknopen of als je snel warmte wilt zonder lang te wachten.
Het voelt als een warme deken op je huid. Veel lampen combineren beide.
De verhouding bepaalt het effect. Een lamp met veel IR-C geeft snelle oppervlakkige warmte. Een lamp met veel IR-A zorgt voor diepere doorbloeding en weefselontspanning. Je kiest dus niet alleen een lamp, je kiest een golflengte-profiel.
Waarom die golflengte ertoe doet
Denk aan een spier die na een zware krachttraining strak en gevoelig aanvoelt. Je wilt die spier ontspannen en de doorbloeding verhogen.
IR-A helpt omdat het dieper komt. Het vermindert stijfheid en ondersteunt herstel zonder dat je huid oververhit raakt. Ideaal bij revalidatie na een blessure of bij langdurige klachten.
Bij een pijnlijke plek net onder de huid, zoals een oude verrekte pees of een lichte branderigheid, werkt IR-C vaak prettiger.
De warmte voelt direct comfortabel. Je hoeft niet diep te komen om verlichting te voelen. Ook bij ouderen met een dunne huid kan IR-C milder aanvoelen.
Veel TENS- en EMS-apparaten worden gecombineerd met infrarood. De warmte maakt de huid soepeler en verbetert de geleiding.
Als je een TENS-pad plakt op een warme plek, voelt de stimulatie vaak kalmer aan.
Kies je voor IR-A of IR-C hangt af van je doel: diepe warmte of snelle oppervlakkige ontspanning.
Je hoeft niet te kiezen tussen goed of slecht. Je kiest tussen diep of oppervlakkig, afhankelijk van je klacht en je comfort.
Hoe IR-A en IR-C werken in je lichaam
IR-A stimuleert de doorbloeding in diepere weefsels. Dat betekent dat afvalstoffen sneller afgevoerd worden en zuurstofrijker bloed de spier inkomt.
Je voelt een diepe, zachte warmte die soms wat tintelend kan zijn. Dat is normaal, zolang het comfortabel blijft. Je spieren ontspannen en bewegen soepeler.
IR-C verwarmt het huidoppervlak en het bovenste weefsel. Dat activeert warmtereceptoren en geeft een direct comfortgevoel.
Het vermindert pijn prikkels snel, maar het effect is meer oppervlakkig. Je huid kan rood worden, dat trekt meestal binnen een uur weg. Gebruik je een infrarooddeken met veel IR-C, dan voelt die direct knus en verzachtend. Veel thuistoestellen mixen beide.
Bijvoorbeeld een infraroodlamp met een keramische straler geeft meer IR-C. Een lamp met halogeen of speciale IR-A-leds geeft een groter aandeel dieptewarmte.
Bij een infraroodcabine heb je meestal een mix. Bij een infraroodmat of -deken ligt de focus vaak meer op IR-C, tenzij de fabrikant specifieke IR-A-leds inbouwt.
Thuis revalideren met infrarood: praktische voorbeelden
Na een zware training van je benen leg je een infraroodlamp op je bovenbenen.
Kies een model met meer IR-A, bijvoorbeeld een halogeenlamp of een IR-A-led lamp. Zet hem op 40–50 cm afstand en ga 15–20 minuten liggen. Je voelt de warmte diep in de spier. De spanning in je quadriceps neemt af en je bewegingsbereik verbetert.
Bij nek- en schouderklachten door zitten en werken kies je vaak een mix van IR-A en IR-C. Een infraroodlamp met een keramische straler geeft een zachte warmte op de huid en een beetje diepte, wat dit ook de beste infraroodlamp voor ouderen maakt die thuis aan hun herstel werken.
Combineer dat met een TENS-apparaat op je schouders. De warmte maakt de huid soepeler, de TENS vermindert pijn.
Je voelt minder weerstand op de elektroden en de stimulatie voelt kalmer. Bij revalidatie na een kneuzing of lichte verstuiking kan IR-C fijner zijn. Je wilt de plek niet te veel opwarmen, maar wel comfort geven.
Een infrarooddeken of een compacte IR-C lamp op lage stand geeft een warmte die niet te diep gaat. Gebruik een infraroodlamp bij littekenweefsel bijvoorbeeld 10–15 minuten per dag en combineer het met oefeningen die je fysiotherapeut adviseert.
Als je last hebt van een gevoelige huid of je bent ouder, start dan met IR-C. Het voelt minder intens en is makkelijker te doseren. Je kunt altijd opschalen naar een mix of meer IR-A als je lichaam goed reageert. Luister naar je huid en je spieren: als het prettig aanvoelt en je klachten verminderen, zit je goed.
Keuzehulp: welk type apparaat past bij welke golflengte?
Thuis infrarood apparatuur komt in een paar vormen. Een infraroodlamp is handig voor gerichte behandeling op schouders, knieën of rug, maar check wel of een infraroodlamp veilig is bij spataderen.
Een infraroodcabine geeft lichaamsbrede warmte en is geschikt voor ontspanning en herstel. Een infrarooddeken of -mat is ideaal voor langdurige, laagdrempelige warmte op de bank of in bed. Wil je veel dieptewarmte, kies dan voor een infraroodlamp met halogeen of IR-A-leds.
Prijzen liggen tussen €120 en €350, afhankelijk van vermogen, formaat en extra’s zoals timer of kantelbare kop. Een compacte lamp van 300 watt is geschikt voor schouders en knieën.
Een zwaardere lamp van 600 watt warmt grotere zones sneller op. Wil je vooral oppervlakkige warmte en comfort, kies dan voor een keramische infraroodlamp of een infrarooddeken.
Een keramische lamp kost vaak tussen €100 en €250. Een infrarooddeken ligt rond €200–€400, afhankelijk van formaat en materiaal. Een infraroodcabine voor thuis begint vanaf ongeveer €1.000 en loopt op tot €3.500 voor luxe modellen met full-spectrum stralers. Combinatie-apparaten zijn populair. Denk aan een TENS-EMS-toestel met infrarood op de elektroden.
Die geven vaak IR-C warmte om de huid te ontspannen. Prijzen liggen tussen €80 en €250.
Ook zijn er massagestoelen met infrarood en rollers, vaak vanaf €1.500 tot €4.000. Kies je voor een apparaat met specifieke IR-A-leds, dan betaal je vaak iets meer, maar je krijgt wel diepere warmte.
Praktische tips voor veilig en effectief gebruik
Start laag en bouw op. Zet een infraroodlamp op 50 cm afstand en begin met 10 minuten.
Voelt het goed, verleng naar 15–20 minuten. Houd een comfortabele warmte aan, geen branderig gevoel. Je huid mag rood worden, maar niet scherp pijnlijk.
Gebruik een timer of zet een wekker. Infrarood voelt comfortabel, maar je kunt de tijd makkelijk vergeten.
Een sessie van 15–20 minuten is vaak voldoende. Herhaal 1–3 keer per dag, afhankelijk van je klacht en je schema. Combineer slim. Gebruik infrarood vóór een oefening om spieren soepeler te maken. Of gebruik het erna voor herstel.
Combineer met TENS of EMS voor pijnvermindering en spieractivering. Zorg dat de elektroden schoon zijn en dat de huid droog is na de infraroodbehandeling voordat je ze plakt.
Let op contra-indicaties. Gebruik geen infrarood op open wonden, actieve infecties of bij verminderde doorbloeding zonder advies. Bij diabetes of gevoelige huid