TENS bij post-herpetische neuralgie na gordelroos in het gezicht
Een branderige, schietende pijn in je gezicht, dagen of zelfs weken na een gordelroosuitslag.
Het voelt alsof er een elektrische schok door je wang, voorhoofd of kaak gaat, terwijl de huid al lang is genezen. Dit is post-herpetische neuralgie, een vervelende complicatie van gordelroos die je leven flink kan ontregelen. Je zoekt naar verlichting, iets dat helpt zonder direct naar zware medicijnen te grijpen.
TENS is een optie die steeds vaker wordt gebruikt, ook voor pijn in het gezicht. Het is een apparaatje dat je zelf thuis kunt gebruiken, zonder doktersrecept. In deze gids leg ik je precies uit hoe het werkt, wat je kunt verwachten en welke apparaten geschikt zijn voor dit specifieke probleem.
Wat is post-herpetische neuralgie en waarom TENS?
Post-herpetische neuralgie (PHN) is de naam voor de zenuwpijn die blijft hangen na een gordelroosuitbraak. Gordelroos wordt veroorzaakt door het varicella-zoster-virus, hetzelfde virus als waterpokken.
Na de uitslag en de blaren kan de pijn blijven, soms maanden of zelfs jaren.
De pijn voelt vaak branderig, schietend of als een constante, zeurende last. Vooral in het gezicht, rond de ogen of kaaklijn, is dit extra vervelend omdat het je dagelijkse functioneren beïnvloedt. TENS staat voor Transcutane Elektrische Neurostimulatie.
Het is een kleine, draagbare machine die lage elektrische stroompjes door je huid stuurt via elektrodes. Die stroompjes prikkelen de zenuwen onder de huid.
Het idee is simpel: de elektrische signalen blokkeren de pijnsignalen die naar je hersenen gaan. Het werkt volgens de 'poortcontrole-theorie'. Stel je voor dat er een drukke deur is waar pijnsignalen door naar binnen willen. TENS zorgt voor zoveel andere, onschadelijke signalen dat de pijnsignalen niet meer binnenkomen. Het is een veilige, niet-invasieve manier om pijn te bestrijden, zonder dat je er een pil voor hoeft te slikken.
Hoe werkt TENS precies bij gezichtspijn?
De werking van TENS bij post-herpetische neuralgie in het gezicht is tweeledig.
Ten eerste is er de directe pijnblokkade. Door de elektrodes op de pijnlijke plek te plakken, stimuleer je de zenuwen die daar lopen.
De elektrische impulsen zorgen ervoor dat de pijnsignalen de hersenen niet bereiken. Het is alsof je een drukke weg afsluit voor specifiek verkeer. Dit geeft vaak al snel verlichting, soms al tijdens de eerste sessie. Ten tweede activeert TENS de aanmaak van endorfines.
Dit zijn je lichaamseigen 'gelukshormonen' die ook als natuurlijke pijnstillers werken. Door de elektrische stimulatie geef je je zenuwstelsel een boost, waardoor het lichaam deze stoffen aanmaakt.
Dit effect bouwt zich langzaam op en kan langer aanhouden, zelfs nadat je het apparaat hebt uitgezet. Voor gezichtspijn is het belangrijk dat je een apparaat kiest met voldoende instellingen, omdat de huid hier gevoelig is en de zenuwen dicht onder het oppervlak liggen. Let op: Gebruik TENS nooit op open wonden, blaren of plekken waar de huid kapot is.
Bij post-herpetische neuralgie is de huid vaak genezen, maar controleer altijd of de plek where je de elektrodes plakt, intact is. De elektrodes voor het gezicht zijn kleiner en zachter dan die voor rug of schouders.
Een standaard TENS-apparaat heeft vaak vier elektrodes, maar voor het gezicht heb je er meestal maar twee nodig.
Je plakt ze niet rechtstreeks op het oog of de lip, maar in de buurt van de pijnlijke zenuwbanen. Denk aan de wang, het voorhoofd of de kaaklijn. De meeste moderne TENS-apparaten hebben een speciale 'facial' modus of lage frequentie-instellingen die veilig zijn voor gevoelige zones.
Welke TENS-apparaten zijn geschikt voor het gezicht?
Niet elk TENS-apparaat is even geschikt voor de behandeling van post-herpetische neuralgie in het gezicht.
Je hebt een apparaat nodig met fijne controle over de intensiteit en frequentie. Te sterke stroom kan oncomfortabel zijn op de dunne huid van je gezicht. Hieronder bespreek ik een paar modellen die populair zijn in de thuissituatie, met prijzen die realistisch zijn voor de Nederlandse markt. Een goede optie is de Omron E3 Intense.
Dit is een compact, draagbaar apparaat dat speciaal is ontworpen voor pijnbestrijding. Het heeft drie programma's, waaronder een voor massage en een voor pijnverlichting.
De elektrodes zijn standaard, maar je kunt aparte, kleinere elektrodes kopen voor het gezicht.
De prijs ligt rond de €50-€60. Het apparaat is eenvoudig te bedienen met een draaiwiel, wat handig is als je niet met een scherm wilt rommelen. Voor wie meer functionaliteit wil, is de TENS Pro 2000 een uitstekende keuze.
Dit model heeft twee kanalen, wat betekent dat je vier elektrodes kunt gebruiken, maar je kunt ook maar twee kanalen activeren voor het gezicht. Het heeft een LCD-scherm met 16 voorgeprogrammeerde modi, waaronder een lage frequentie-modus die ideaal is voor zenuwpijn.
De prijs is ongeveer €70-€80. Het apparaat is iets groter, maar nog steeds draagbaar voor gebruik thuis. Een budgetvriendelijke optie is de Beurer EM40.
Dit is een combinatie van TENS en EMS (elektrische spierstimulatie), wat handig is als je ook last hebt van spierspanning door de pijn.
Het heeft vier programma's en een timer. De elektrodes zijn standaard, maar je kunt ze inkorten voor het gezicht.
De prijs ligt tussen de €40-€50. Het is een basisapparaat, maar voldoende voor beginnend gebruik.
Voor specifiek gezichtsgebruik zijn er ook aparte TENS-apparaten voor het gezicht, zoals de NatureBond TENS. Dit is een klein, flexibel apparaat dat je om je hoofd kunt dragen, met geïntegreerde elektrodes voor de slapen en kaak. Het is ontworpen voor migraine en gezichtspijn, en kost ongeveer €90-€100. Het is duurder, maar zeer gericht op dit gebied.
Praktische tips voor het gebruik van TENS bij gezichtspijn
Begin altijd met de laagste intensiteit. Zet het apparaat aan en verhoog de stroom langzaam totdat je een tintelend gevoel voelt, maar geen pijn.
Bij gezichtspijn is dit extra belangrijk omdat de huid dun is. Gebruik niet meer dan 20-30 minuten per sessie, en niet vaker dan 2-3 keer per dag. Laat je huid rusten tussen de sessies.
Plaats de elektrodes zorgvuldig. Voor post-herpetische neuralgie in het gezicht kun je ze het beste aan beide kanten van de pijnlijke zone plakken.
Bijvoorbeeld: als de pijn in je linkerwang zit, lees dan meer over de veilige plaatsing van elektroden op de wang. Gebruik altijd een geleidende gel of crème om de contact te verbeteren en irritatie te verminderen. Vervang de elektrodes regelmatig, want na een tijdje verliezen ze hun kleverigheid.
- Test altijd op een klein stukje huid voordat je het hele gezicht behandelt.
- Gebruik geen TENS als je een pacemaker hebt of zwanger bent.
- Combineer TENS met andere therapieën, zoals lichte massage of ontspanningsoefeningen.
- Houd een pijndagboek bij om te zien of de pijn vermindert na een paar weken.
Verwacht geen wonderen op de eerste dag. Het kan een paar weken duren voordat je een duidelijk effect merkt.
Wees geduldig en probeer verschillende instellingen uit. De meeste apparaten hebben een timer, zodat je niet hoeft te letten op de tijd.
Als de pijn verergert of je krijgt last van huidirritatie, stop dan direct en raadpleeg een arts. Thuisrevalidatie met een TENS apparaat bij neuropatische pijn is een mooie aanvulling op je dagelijkse routine. Het is discreet, je kunt het gebruiken terwijl je tv kijkt of leest. Zorg dat je het apparaat op een vaste plek bewaart, zodat je het makkelijk kunt pakken.
Met de juiste apparaten en een beetje oefening, kun je de controle over je pijn terugkrijgen. Het is een stukje autonomie in een situatie die soms heel machteloos voelt.