TENS bij reuma in de enkels: Mobiliteit verbeteren zonder pillen
Stel je voor: je enkels voelen stijf en pijnlijk aan, alsof ze elke ochtend op slot zitten. Reuma kan je dagelijks leven flink beïnvloeden. Je wilt bewegen, maar de pijn is een vervelende muur.
Slikken van pillen is niet altijd de oplossing die je zoekt. Gelukkig is er een andere weg.
TENS is een techniek die je helpt om die pijn te verlagen en je mobiliteit te verbeteren. Je gebruikt je eigen lichaam als bondgenoot, zonder dat je meteen naar de pillen hoeft te grijpen. Het is een stukje zelfstandigheid dat je terugkrijgt.
Wat is TENS precies?
TENS klinkt ingewikkeld, maar het is simpeler dan je denkt. TENS staat voor Transcutane Elektrische Neuro Stimulatie.
In gewoon Nederlands: je plakt elektroden op je huid die hele kleine, veilige elektrische signalen sturen naar je zenuwen.
Die signalen zorgen ervoor dat je hersenen de pijn minder hard registeren. Het is alsof je de volumeknop van de pijn zachter draait. Je gebruikt een klein, handig apparaatje.
De meeste TENS-apparaten zijn niet groter dan een afstandsbediening. Je stelt een frequentie in, vaak tussen de 2 en 150 Hz. Bij reuma in de enkels kies je vaak voor een lage frequentie om de doorbloeding te stimuleren. De intensiteit draai je op tot een tintelend gevoel dat net niet pijnlijk is. Zo activeer je je eigen pijnremmende systeem.
Waarom TENS bij reuma in de enkels?
Reuma in de enkels zorgt voor ontstekingen en stijfheid. Je gewrichten voelen aan als roestige scharnieren.
Bewegen doet pijn, waardoor je minder gaat bewegen. En minder bewegen zorgt op zijn beurt weer voor stijvere gewrichten. Het is een vicieuze cirkel.
TENS helpt deze cirkel te doorbreken. Door de elektrische prikkels verminder je de pijn, waardoor je de enkel weer durft te bewegen.
Je activeert de doorbloeding. Een betere doorbloeding zorgt ervoor dat afvalstoffen worden afgevoerd en voedingsstoffen het gewricht beter bereiken.
Dat vermindert de stijfheid. Je traint je spieren niet direct, maar je zorgt ervoor dat de spieren rondom de enkel beter reageren. Je voelt dat de enkel soepeler aanvoelt. Je wint mobiliteit terug, stap voor stap.
De werking: hoe voelt het en wat doet het?
Je start met het schoonmaken van de huid rondom de enkel. Daarna kun je de elektroden plaatsen bij een pijnlijke wreef of rondom het enkelgewricht.
Bij enkelklachten plaats je ze vaak aan weerszijden van het gewricht of net boven de enkel op de kuitspier. Dit proces lijkt op het elektroden plaatsen bij voetklachten. De elektroden van merken zoals de Beurer EM40 of de Compex Fix 2.0 zijn zacht en plakken goed. Zorg dat de huid droog is.
Je zet het apparaat aan. Kies een programma, meestal aangeduid als 'Pijnbestrijding' of 'Massage'.
De eerste minuut voel je een licht getril. Daarna went het en voel je een tinteling. Je kunt de intensiteit langzaam opvoeren.
Je zoekt de grens op van wat prettig voelt, zonder dat het schokkerig wordt. Een behandeling duurt ongeveer 20 tot 30 minuten.
Je merkt dat de stijfheid na die tijd vermindert. De werking berust op twee principes.
Modellen en prijzen voor thuisgebruik
Ten eerste blokkeert het de pijnsignalen naar je hersenen (de zogenaamde poortcontrole theorie). Ten tweede stimuleert het de aanmaak van endorfines. Dat zijn je eigen gelukshormonen die ook als natuurlijke pijnstiller werken. Je lichaam doet dus het werk, het apparaatje is alleen de aanjager.
Er zijn veel modellen te koop. Je hoeft niet meteen het duurste te kopen.
Voor reuma in de enkels is een basismodel vaak al voldoende. De Medisana TENS machine is een instapper en kost rond de €30,- tot €40,-. Hij is simpel, heeft een paar standen en doet wat hij moet doen.
Wil je meer opties? Kijk dan naar de Beurer TL 30 of de TensCare Ovary (die laatste is prima voor algemene pijnbestrijding).
Deze modellen kosten tussen de €50,- en €70,-. Ze hebben vaak meerdere programma's en een duidelijker scherm. De elektroden zijn bij deze merken vaak van betere kwaliteit en gaan langer mee.
Ben je serieus met revalidatie bezig? Dan is een professioneler thuismodel zoals de Enraf-Nonius Home TENS of een combinatie TENS/EMS apparaat iets voor je.
Deze kosten tussen de €100,- en €150,-. Je krijgt dan meer precisie in de frequenties. Een TENS/EMS combinatie is handig omdat je niet alleen pijn bestrijdt, maar ook de spieren rondom je enkel actief kunt trainen.
Praktische tips voor optimaal resultaat
Gebruik TENS als een onderdeel van je routine. Het is geen wondermiddel dat alles in één keer oplost.
Het is een hulpmiddel. Combineer het met beweging.
"Een stijve enkel is een luide enkel. TENS fluistert terug."
Doe bijvoorbeeld eerst 15 minuten TENS, en daarna oefeningen zoals enkelcirkels of het optillen van je tenen. De pijn is dan minder, waardoor je de oefeningen beter kunt uitvoeren. Hou het simpel. Gebruik de TENS dagelijks, bij voorkeur op vaste tijden.
Veel mensen doen het 's ochtends om de stijfheid te verdrijven of juist 's avonds om beter te slapen. Zorg dat je voldoende elektroden in huis hebt.
Een setje van 4 stuks kost ongeveer €15,-. Vervang ze wanneer ze minder plakken, want goede hechting is essentieel voor de werking. Let op de signalen van je lichaam. Als de huid rood wordt of je jeuk krijgt, stop dan direct.
Smeer eventueel een beetje gel op de plek waar de elektroden komen (als je dat niet al deed), bijvoorbeeld wanneer je elektroden gaat plakken voor RSI-klachten.
En onthoud: TENS mag niet op een open wond of op een plek met een ontsteking waar pus zit. Bij twijfel, bel even je fysiotherapeut of huisarts. Zo blijft het veilig en effectief.