TENS apparaat bij pijn door de ziekte van Lyme

Lisa Smits

Fysiotherapeut & Thuis Revalidatie Specialist

Je hebt last van pijn door de ziekte van Lyme. Misschien voelt het alsof je lichaam in de strijdstemming is en elke spier en gewricht protesteert.

Je bent niet de enige en het kan best overweldigend zijn. Een TENS apparaat is een kleine, veilige tool die je thuis kunt gebruiken om de pijn te verlagen en je dag wat draaglijker te maken.

Je hoeft er de deur niet voor uit en je bepaalt zelf de intensiteit. Zo krijg je weer een stukje controle terug.

Wat is een TENS apparaat en waarom helpt het bij Lyme-pijn?

Een TENS apparaat staat voor Transcutane Elektrische Neurostimulatie. Het stuurt via elektrodes op je huid milde elektrische signalen naar je zenuwen.

Die signalen blokkeren de pijnsignalen op weg naar je hersenen en stimuleren je lichaam om endorfine (je eigen pijnstillers) vrij te geven. Het is geen genezing, maar wel een fijne ondersteuning. Bij de ziekte van Lyme kan pijn variëren van zeurende spieren tot branderige gewrichten en tintelingen.

Een TENS apparaat is dan handig omdat het inwerkt op de pijndoorvoer en de spierspanning verlaagt.

Je kunt het makkelijk combineren met rust, beweging op maat en medicatie. Het is belangrijk dat je het apparaat veilig gebruikt. Zet de stroom altijd laag op en bouw langzaam op tot een prettig tintelend gevoel. Voelt het oncomfortabel? Dan zet je de intensiteit direct een stapje lager.

Een TENS apparaat is geen vervanging van medische zorg. Overleg met je arts of fysiotherapeut of het bij jouw situatie past.

Hoe werkt TENS precies bij pijn door de ziekte van Lyme?

Stel je voor dat je zenuwen als draden zijn die pijnsignalen doorgeven. TENS mengt zich in dat gesprek. De zachte elektrische pulsen verstoren de pijnsignalen, waardoor je hersenen minder pijn waarnemen.

Tegelijkertijd stimuleert het de aanmaak van endorfine. Bij Lyme-pijn zit de pijn vaak rond gewrichten, spieren en soms in de huid.

Je plakt de elektrodes rondom de pijnlijke zone, niet er middenop. Zo werk je met een soort ‘pijnring’ die de signalen dempt, vergelijkbaar met het gebruik van een TENS apparaat bij kiespijn voor tijdelijke verlichting.

Een ander effect is spierontspanning. Veel mensen met Lyme hebben gespannen spieren door pijn en vermoeidheid. Een TENS programma met een lage frequentie (bijvoorbeeld 2–10 Hz) kan spieren zachtjes laten aanspannen en weer loslaten, zoals een rustige massage.

Let op: bij actieve ontstekingen of open wonden mag je de elektrodes niet direct op die plek plakken.

En bij een pacemaker of bepaalde aandoeningen is TENS niet geschikt. Twijfel? Vraag altijd je arts.

Praktisch gebruik: elektrodes, plekken en dosering

Goede elektrodes maken een groot verschil. Kies voor kleverige gel-elektrodes die je opnieuw kunt gebruiken, zoals de MediCare TENS elektrodes van 5 x 5 cm. Die blijven goed plakken en geven een gelijkmatige stimulatie.

Bij intensief gebruik kun je een verfrissende elektrodegel gebruiken voor extra comfort.

1. Reinig de huid en droog goed af. Vetresten verminderen de geleiding.
2. Plaats twee elektrodes rondom de pijnlijke zone. Bijvoorbeeld: boven en onder de knie, of links en rechts van een schouder.
3. Zet het apparaat uitgeschakeld op de elektrodes. Activeer daarna en zet de stroom laag aan.
4. Bouw op tot een duidelijk tintelend gevoel zonder pijn. Dit is je basisintensiteit.
5. Laat 20–30 minuten werken. Herhaal 1–2 keer per dag, afhankelijk van hoe je je voelt.

Zo pak je het aan: Als je merkt dat de huid gevoelig wordt, wissel dan dagelijks van plek. Gebruik nooit crème onder de elektrodes; dat vermindert de werking.

Modellen, varianten en prijsindicaties

Er zijn verschillende soorten TENS apparaten. Kies wat bij je past, zoals een specifiek TENS apparaat bij de ziekte van Bechterew, of een model met meer programma’s. Elektrodes kosten ongeveer €10–€25 per set, afhankelijk van maat en kwaliteit.

• Basic TENS: Twee kanalen, eenvoudige knoppen. Ideaal als je net begint. Voorbeeld: Physio TENS basic, circa €35–€50. Inclusief 2 elektrodes en AA-batterijen.
• Uitgebreide TENS: Twee of vier kanalen, veel programma’s en een duidelijk scherm. Voorbeeld: Beurer EM40, circa €60–€80. Met losse elektrodes en opbergcase.
• TENS + EMS combinatie: Naast pijnbestrijding ook lichte spierstimulatie voor thuisrevalidatie. Voorbeeld: Compex Fixx 1.0, circa €100–€130. Handig bij vermoeide spieren en herstel na rustdagen.
• Medisch afgestemd model: Meer programma’s voor pijn en spierontspanning. Voorbeeld: Cefar Rehab TENS, circa €150–€200. Geschikt voor intensiever gebruik onder begeleiding.

Een set van 4 stuks van 5 x 5 cm is een goede start.

Bij intensief gebruik verdien je een tweede set terug in comfort. Accessoires die het leven makkelijker maken:

• Opbergcase: circa €10–€20.
• Verlengkabels voor vier kanalen: circa €15–€25.
• Extra kleefgel of elektrodegel: circa €8–€15.

Prijzen kunnen per winkel en model verschillen. Kies voor betrouwbare merken en goede garantievoorwaarden. Een apparaat met Nederlandse handleiding maakt het starten makkelijker.

Veiligheid en praktische tips voor dagelijks gebruik

Veiligheid gaat voor alles. Gebruik TENS niet als je een pacemaker hebt, zwanger bent (behalve onder begeleiding), of last hebt van epilepsie.

Ook bij actieve kanker of ernstige hartproblemen is vooroverleg met je arts nodig.

• Start laag, bouw langzaam op. Een tinteling is fijn; een scherpe pijn is een teken om lager te zetten.
• Gebruik 20–30 minuten per sessie. Te lang kan de huid irriteren.
• Wissel plekken dagelijks. Voorkom drukplekken door pleisters of strakke kleding.
• Hou een pijndagboek bij. Noteer tijd, plek, intensiteit en effect. Zo vind je jouw optimale instelling.
• Combineer met beweging op maat. Een lichte wandeling of rekken na een TENS-sessie kan helpen.

Zo maak je het comfortabel en effectief: Denk aan onderhoud: bewaar het apparaat droog, laad bij modellen met oplaadbare batterij regelmatig op en vervang elektrodes als de plaklaag verslapt. Een goed schoonmaakdoekje verlengt de levensduur. Heb je vragen of twijfel je over de juiste instellingen?

Een fysiotherapeut kan je helpen met het kiezen van de juiste plekken en programma’s. Je hoeft het niet alleen te doen.