TENS apparaat bij artrose in de vingers: Hoe plaats je kleine elektroden?
Je vingers doen zeer. Je grijpt een potje en het voelt alsof er glas doorheen zit.
Artrose in de vingers is een vervelende, hardnekkige pijn die je elke dag herinnert aan je leeftijd of slijtage. Je wilt niet meteen naar de pillen grijpen of een dure behandeling in de wachtkamer. Je zoekt iets voor thuis.
Iets wat je zelf kunt pakken als de pijn opkomt. Een TENS apparaat is een uitstekende optie.
Maar die elektroden... hoe krijg je die kleine plakkers nou precies goed op die pijnlijke gewrichten? Geen zorgen.
Ik leg het je stap voor stap uit, alsof je naast me aan de keukentafel zit. We pakken de draadloze TENS van PainGuard of de compacte EMS van PhysioGear er even bij. Dit is hoe je het doet.
Wat je nodig hebt voordat je begint
Voordat je de stroom erop zet, zorg je dat je spullen op een rijtje staan.
Je wilt niet halverwege ontdekken dat je batterij leeg is of dat je de verkeerde elektroden gebruikt. Zorg voor een rustige plek, een tafel of bureau waar je je handen goed kunt neerleggen.
- Een werkende TENS unit (bijvoorbeeld de PainGuard Pro of de Medico TENS 2000). Check of de batterij vol is of dat hij aan de lader hangt.
- Setje kleine elektroden. Voor vingers heb je echt de allerkleinste maat nodig, meestal rond of vierkant van ongeveer 2 x 2 cm. Geen grote plakkers van 5x5 cm, die zijn onhandig.
- Alcohol wipes of een nat doekje met zeep. Je huid moet vetvrij zijn.
- Eventueel wat wateroplosbare elektrodegel (zoals de Tenso gel). Als je elektroden op waterbasis gebruikt, is dit essentieel.
- Handcrème (niet op de plekken waar je de elektroden plakt!).
- Een stoel met armleuning of een kussen om je hand te ondersteunen.
Stap 1: Je huid en vingers voorbereiden
Een goede voorbereiding is het halve werk. Als je elektroden op een vette of stoffige huid plakt, verlies je contact en voel je minder van de behandeling.
Bovendien kunnen ze loslaten. Wees hier secuur. Was je handen met warm water en zeep. Dep ze droog. Pak een alcohol wipe en maak de plekken schoon waar je de elektroden wilt plakken.
Dit zijn meestal de zijkanten van je vingergewrichten (de knokkels) of de plek net onder je vingertoppen waar de pijn soms zit.
Let op: Geen crème, olie of zalf op de plekken waar de elektroden moeten komen. Dat werkt als een isolatielaag.
Wrijf even stevig, zodat de huid licht rood wordt. Dat stimuleert de doorbloeding en zorgt voor beter contact. Als je droge elektroden gebruikt (de meeste moderne setjes zijn dat), smeer je een dun laagje elektrodegel op het kussentje van de elektrode. Niet op je huid!
Druk het kussentje even aan zodat het gelijkmatig bedekt is. Een teveel aan gel zorgt voor kortsluiting naar de buurelektrode.
Stap 2: De juiste plek bepalen (plaatsing is key)
Hier gaat het vaak mis. Je kunt niet zomaar wat plakken.
Bij artrose in de vingers werkt TENS volgens het 'gate control' principe: het blokt de pijnsignalen naar je hersenen.
- De horizontale methode (rondom de vinger): Dit is de beste voor diepe, doffe pijn. Plaats twee elektroden aan weerszijden van het pijnlijke gewricht. Dus links en rechts van je vinger, ongeveer 1 tot 2 centimeter uit elkaar. Ze moeten elkaar bijna raken, maar niet. De stroom loopt dan dwars door het gewricht heen.
- De longitudinale methode (lengterichting): Handig bij stralende pijn of stijfheid. Plaats een elektrode net boven het gewricht en een net eronder, in de lengterichting van je vinger. Zorg dat ze op dezelfde kant van de vinger zitten (bijvoorbeeld allebei aan de bovenkant).
Je moet de zenuwen in de vinger activeren. Er zijn twee effectieve methodes voor vingers: Gebruik je een apparaat met 2 kanalen (meestal aangeduid met Channel A en Channel B)? Dan sluit je beide kanalen aan.
Channel A op de linkerzijde van de vinger, Channel B op de rechterzijde. Gebruik je maar 1 kanaal?
Dan plak je de twee elektroden van dat kanaal volgens de horizontale methode, vergelijkbaar met hoe je elektroden plaatst bij een polsontsteking. Veelgemaakte fout: Elektroden te ver uit elkaar plakken (bijvoorbeeld op de knokkel en op je handpalm). De stroom reikt dan niet tot het gewricht. Houd het klein en compact.
Stap 3: De elektroden plakken en de kabels verbinden
De plek is bepaald. Nu het daadwerkelijke werk.
De kleefkracht van goede elektroden (zoals de PainGuard hydrogel pads) is sterk, maar ze moeten wel goed contact maken. Of je nu elektroden plakt voor voetpijn of een ander gewricht, druk ze stevig aan met je duim en wrijf er een seconde of 5 overheen.
De warmte van je hand helpt de lijm te activeren. Als je de kabels moet aansluiten, zorg dan dat je de connector (het plastic klikding) recht op de elektrode drukt.
Je hoort een zacht 'klikje'. Trek er zachtjes aan om te controleren of hij vastzit. Zorg dat de kabels niet over je andere vingers lopen of in de knel kunnen komen. Ze mogen de beweging van je hand niet belemmeren.
Als je de TENS op je rechterhand gebruikt, leg dan het apparaat links naast je neer of hang de clip om je broekzak, zodat de kabels strak staan maar niet trekken. Timing: Doe dit rustig. Reken op een minuutje of 3 tot 5 om alles goed te positioneren en te plakken.
Stap 4: Het programma instellen en de intensiteit opbouwen
Nu komt het leuke gedeelte: de stroom erop. Zet het apparaat aan. Selecteer een programma.
De meeste TENS toestellen hebben een standje 'Pijn' of 'Acute Pijn'. Bij de Medico TENS 2000 is dat vaak programma P1.
Bij de PainGuard Pro kies je voor de stand 'Pulse' of 'Massage'. De frequentie (het getal in Hz) mag best laag bij pijnbestrijding, rond de 80-100 Hz is gebruikelijk. Start laag. Zet de intensiteit (de sterkte) op 0.
Druk nu op het pijltje omhoog. Je voelt een tinteling. Die moet voelbaar zijn, maar geen pijn doen. Je spieren hoeven niet te samentrekken (dat is EMS, niet TENS).
De tinteling moet 'dansen' onder de elektroden. Verhoog de intensiteit tot je een duidelijke, ritmische tinteling voelt die de pijn lijkt te overstemmen.
Als het begint te branden of krampen, zit je te hoog. Draai een stapje terug.
Voor vingers hoef je vaak maar een standje of 3 tot 5 te gebruiken (afhankelijk van je tolerantie). De huid op je vingers is dun en gevoelig. Veelgemaakte fout: De intensiteit te snel opvoeren.
Je lichaam schrikt ervan en de spieren trekken samen. Dat is niet de bedoeling bij TENS. Rustig opbouwen is essentieel, ook wanneer je pijnvrij wilt slapen met artrose.
Stap 5: De behandeling en het verwijderen
Laat het apparaat zijn werk doen. Een standaard sessie duurt 20 tot 30 minuten. Zit je lekker? Blijf zitten. Voelt het irritant?
Zet het een stapje zachter. Je hoeft niet door te bijten.
Als de timer afgaat of je wilt stoppen, zet je de intensiteit eerst naar 0 voordat je het apparaat uitzet. Dit voorkomt een schrikreactie. Vergeet niet om de elektroden los te koppelen voordat je ze van je huid trekt. Trek niet aan de draad; trek aan het plastic randje van de elektrode zelf.
Doe dit langzaam, zodat je de huid niet irriteert. Plak de elektroden niet direct opnieuw.
Bewaar ze in het plastic hoesje of op het bijgeleverde plastic vel. Ze zijn herbruikbaar, meestal tot een keer of 20 à 30, afhankelijk van de merknaam en hoe schoon je ze houdt. Was je handen nogmaals om eventuele gel-resten te verwijderen. Smeer je handen in met een lekkere crème, maar wacht even met de plekken waar de elektroden zaten; die mogen even ademen.